آشنایی با عرضه اولیه در بورس

اولین سهام ورودی شرکت ها به بازار بورس را عرضه اولیه می گویند. یکی از روش های فروش IPO بوک بیلدینگ می باشد.

عرضه اولیه اصطلاحی است که به اولین سهام ورودی شرکت ها در بازار بورس و فرابورس گفته می شود. شرکت ها پس از اخذ مجوزهای لازم از جانب سازمان بورس می توانند وارد این بازار شوند. اصطلاح لاتین عرضه اولیه ( Initial Public Offering ) می باشد در بورس جهانی این سهام با نماد IPO شناخته می شود. طبق آن چه در بازار بورس رخ می دهد IPO معمولا عملکرد مطلوبی در بازار بورس دارد. از این رو تقاضا برای خرید آن زیاد است. شاید تصور کنید زمانی که که یک شرکت IPO خود را در بازار بورس قرار می دهد آن شرکت تازه کار است و سهام ارزشمند نیست.  این عقیده کاملا نادرست است شرکت هایی که برای اولین بار سهام خود را وارد بورس می کنند دارای عملکرد مطلوبی هستند.

نحوه ی خرید عرضه اولیه چگونه است؟

برای خرید عرضه اولیه می توان از روش های مختلفی استفاده کرد. یکی از روش های رایج خرید IPO وارد شدن در بورس تهران می باشد. IPO ارائه شده در بورس، اغلب به صورت حراج در یک بازه زمانی خاص ارائه می شود. در این روش کلیه ی سهم ها بدون نظر سرمایه گذاران قیمت گذاری می شود. بدین ترتیب عرضه ها با اولین قیمت به بازار بورس ارائه می شوند. بعد از مرحله قیمت گذاری، تعداد سهم هایی که در بورس توسط شرکت ارائه می شود را تعیین می کنند آنگاه برای هر فرد تعداد محدودی سهم در نظر گرفته می شود. بدین ترتیب هیچکس بیشتر از آن تعداد محدود نمی تواند سهم خریداری کند. بعد از این مرحله ساعت دقیق قرارگیری سهم ها در بورس اعلام می شود. به عنوان مثال: بورس اعلام می کند راس ساعت 9 صبح سهم های اولیه ی شرکت C عرضه می شود. بدین ترتیب هر شخصی بیشتر از 2000 سهم نمی تواند خریداری کند.

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

آشنایی  با روش بوک بیلدینگ

سازمان بورس ایران روش جدیدی به نام بوک بیلدینگ برای فروش عرضه اولیه طراحی کرده است. در این روش شما می توانید سفارش های خود را با قیمت های مختلف ثبت کنید. در این روش سعی شده است تا سهم های اولیه مطابق با عدالت بین افراد تقسیم شود. در روش بوک بیلدینگ هر فرد می تواند حداکثر حجم تعیین شده را با قیمت مد نظر خود در سیستم ثبت کند. در این روش ارائه ی IPO هر فردی به صورت جداگانه طبق ساعت اعلام شده درخواست خرید سهام خود را در سیستم قرار می دهد. یکی از معایب روش بوک بیلدینگ این است که با وجود این که شرکت عرضه کننده ی سهم یک قیمت مناسب و پایینی را در نظر میگیرد اما سرمایه گذار با قیمت 10 درصد بالاتر یا پایین تر نیز می تواند این سهم را از بورس خریداری کند. مشکل از آنجایی ایجاد می شود که همه ی افراد سقف قیمت را در نظر می گیرند. بدین ترتیب صف خرید ایجاد می شود.

ارزش گذاری سهام اولیه

استفاده از روش بوک بیلدینگ برای خرید عرضه اولیه

برای ورود شرکت های مختلف در بورس و ارائه ی عرضه اولیه توسط این شرکت ها ابتدا باید مجوزهای لازم از سازمان فرابورس گرفته شود. شرکت ها با گرفتن درج نماد می توانند وارد بازار بورس شوند سپس توسط شرکت های مشاور سرمایه گذاری باید ارزش گذاری شوند. برای ارزش گذاری سهام شرکت باید به آیتم هایی توجه شود که عبارتند از: 1-تمام جزئیات شرکت به طور کامل بررسی می شود. 2- میزان سود دهی آینده ی شرکت با توجه به فعالیت های آن برآورد می شود. 3- میزان بازدهی سهام برای سرمایه گذار برآورد می شود.

نحوه ی اجرای روش بوک بیلدینگ در بازار بورس چگونه است؟

سازمان بورس برای ارائه ی عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ 2 روز قبل از ارائه ی سهام اولیه اطلاعیه ی آن را در سایت خود منتشر می کند. در اطلاعیه ی ارائه شده کلیه ی جزئیات سهام اولیه بیان می شود. در روز ارائه ی سهام اولیه اطلاعیه شروع معاملات توسط ناظر در سایت اعلام می شود. شما 2 ساعت مهلت دارید تا درخواست خرید سهام را در سایت بورس قرار دهید. پس از این که سفارشات در سایت ثبت شد سازمان بورس متناسب با سقف تعداد سهام و متقاضیان،  سهم ها را در اختیار افراد قرار می دهد. چنان چه تعداد متقاضیان بیشتر از میزان سهام ارائه شده باشد سازمان بورس سقف ارائه ی سهام را کاهش می دهد. بهتر است خریداران درخواست خرید خود را روی سقف قیمتی قرار دهند تا سهام به آنها تعلق بگیرد. به هنگام خرید سهام اولیه به اطلاعیه های ناظر توجه کنید.

تفاوت روش بوک بیلدینگ

مقایسه روش بوک بیلدینگ و روش اول بورس

در روش بوک بیلدینگ هر سرمایه گذار با یک کد بورسی منحصر به خود فقط یک بار از طریق یک کارگزاری می تواند درخواست خرید عرضه اولیه را در سیستم ثبت کند. بدین ترتیب اگر سقف خرید سهام اولیه 500 عدد است سرمایه گذار نمی تواند دو دفعه سفارش خود را به اندازه های مختلف ثبت کند. در روش اولیه ی حراج IPO اشخاص از طریق کارگزاری های مختلف سفارش خود را ثبت میکردند تا بالاخره یک کارگزاری بتواند سهام اولیه ی مد نظر آن ها را خریداری کند. در روش بوک بیلدینگ این مشکل رفع شده است. در اغلب موارد چنانچه سرمایه گذار اصلی و سایرین از سهام اولیه حمایت کنند رشد قابل قبولی در بازار بورس خواهد داشت.

خرید عرضه اولیه بدون نقدینگی

آیا بدون نقدینگی می توان عرضه اولیه خریداری کرد؟

برخی از کارگزاری هایی که جدیدا شروع به فعالیت کرده اند برای جذب افراد آیتم هایی قرار می دهند یکی از این آیتم ها خرید عرضه اولیه از بورس بدون نقدینگی می باشد. طبق قوانین و شرایطی که توسط کارگزاری اعلام می شود در صورتی که سرمایه گذار ظرف مدت مشخصی با کارگزاری تسویه کند صاحب سهام خواهد شد. اگر سرمایه گذار موفق به پرداخت پول نشود کارگزاری سهام اولیه را میفروشد تا بتواند پول خود را نقد کند البته در بیشتر اوقات سود هم می کند. تجربه نشان داده است که IPO در بازار بورس همیشه سودآور بوده است. از این رو تقاضا برای خرید این سهام بسیار بالا است. سودآوری عرضه اولیه برای سرمایه گذاران حدود 20 تا 100 درصد می باشد.

علت رشد سهام اولیه ی شرکت ها چیست؟

عرضه اولیه ی شرکت ها به دلیل محدودیت تعداد سهم و محدودیت خرید برای سرمایه گذار پس از ورود به بازار بورس رشد خوبی خواهد داشت. یکی دیگر از دلایل رشد قیمت سهام اولیه این است که معمولا قیمت سهام اولیه را از ارزش اصلی آن کمتر در نظر میگیرند آنگاه تقاضا برای خرید سهام افزایش پیدا می کند. بدین ترتیب سهام اولیه ی شرکت ها رشد قابل قبولی خواهد داشت. بعد از مدتی سهامداران عمده و سایر سرمایه گذاران سهام اولیه ی خود را میفروشند. بدین ترتیب تقاضای خرید کاهش پیدا می کند و اصطلاحا سهام متعادل می شود. پس از یک دوره رشد و کاهش قیمت سهام اولیه، سهام به ثبات می رسد و پس از آن قیمت سهام با توجه به فعالیت های شرکت تغییر خواهد کرد.

چه زمانی برای فروش IPO مناسب است؟

عرضه اولیه تاثیر زیادی در رونق بازار بورس دارد. برای فروش IPO  نمی توان زمان مشخصی اعلام کرد عوامل مختلفی برای زمان فروش سهام اولیه وجود دارند که عبارتند از:

•     تحلیل وضعیت و عملکرد شرکت در آینده
•     توجه به میزان سرمایه و بزرگی شرکتی که عرضه اولیه را وارد بورس کرده است.
•     تحلیل و توجه دقیق به عملکرد سهامداران عمده در رابطه با عرضه اولیه
•     رصد دقیق روند فعالیت بازار بورس

آکادمی فلفلانی