بیت کوین چیست؟

• مقدمه

روزگاری برای ارتباط با همدیگر نامه می نوشتیم شاید باورش سخت بود که وسیله ای اختراع شود که بتواند نامه ها را در کسری از ثانیه به مقصد برساند آن هم بی هزینه ، بی دردسر. ایمیل کاری کرد که دیگر نامه نوشتن، پست و پستچی را از یاد ببریم. هرچند لذتی که در نوشتن نامه و نگهداشتن دستخط هست باهیچ چیز قابل مقایسه نیست.

دنیای ارزهای دیجیتال همان کاری را می کند که ایمیل با نامه کرد و آن هم حذف پول کاغذی است. مزیت هایی چون غیرمتمرکز بودن، بدون واسطه بودن ، امنیت بالا ، ناشناس بودن و  غیرقابل برگشت بودن تراکنش‌ها مردم را سوق به استفاده از این ارز ها به جای پول کاغذی داده است.

کلمات کلیدی: بیت کوین – بلاک چین – هش – تمرکز زدایی

• بیت کوین، شاه ارز دیجیتال

در سی و یک اکتبر سال 2008 فرد یا گروه نابغه ای با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو Whitepaper بیت کوین را منتشر کرد. Whitepaper به مقاله ای گفته می شود که در آن به اهداف یک کوین و قابلیت های و نوع کارکرد آن اشاره می کند.

در ابتدای مقاله آمده است A purely peer-to-peer version of electronic cash یعنی یک ورژن کاملا فرد به فرد از پول الکترونیکی که در ادامه بر حذف واسطه های بانکی و غیر بانکی تاکید می کند. بنابراین مهم ترین هدف بیت کوین تمرکز زدایی از بانک ها و موسسات مالی بزرگ و دولت ها می باشد به طوریکه پرداخت ها بدون هیچ واسطه و بانکی جابجا شود و این فقط شما و فرد مقابل است که تصمیم می گیرد که پول جابه جا شود.

معاملات با واسطه بانکی (سیستم سنتی)

معاملات بدون واسطه (سیستم جدید)

• بیت کوین، کوینی با استراتژی ضد تورمی

ویژگی دوم بیت کوین محدودیت واحد ها است به طوریکه تنها قرار است 21 ملیون واحد بیت کوین به وجود بیاید و تاکنون بیش از ۱۸.۴ میلیون بیت‌کوین استخراج شده است. این بدان معنی است که پس از استخراج تمام این ۲۱ میلیون سکه، دیگر امکان استخراج بیت‌کوین بیشتری وجود ندارد. در عصر حاظر دولت ها برای جبران کمبود نقدینگی خود هر زمان که لازم بدانند دست به چاپ پول بدون پشتوانه می زنند که باعث ایجاد تورم و کاهش ثروت ما می شود. بیت کوین با رویکردی ضد تورمی پا به عرصه دنیای مالی گذاشت و برای آنکه ارزش آن در درازمدت با افت روبرو نشود علاوه بر آن که تعداد واحد های خود را محدود کرد با استفاده از رویداد هاوینگ هر 4 سال یک بار پاداش استخراج بیت کوین نیز نصف می شود. پیش بینی می شود در سال 2040 تعداد بیت‌کوین‌های موجود در بازار به رقم ۲۱ میلیون واحد نزدیک می‌شود ولی استخراج آخرین بیت کوین تا ۱۰۰ سال پس از آن زمان خواهد برد.

رویداد هاوینگ

• بیت کوین تناقضی بین شفافیت و ناشناس بودن

تمام تراکنش هایی که در شبکه بیت کوین از ابتدا انجام شده است در شبکه بلاک چین ثبت شده است و بسیار شفاف و قابل مشاهده برای عموم هست، کافی است یک آدرس بیت کوین داشته باشیم تا تراکنش ها و حتی موجودی حساب برای ما قابل دسترس باشد اما باید توجه کرد که صاحبان این تراکنش ها هویت شان برای ما مشخص نیست و این به معنای نیمه ناشناس بودن بیت کوین است.

ویژگی سوم : نیمه ناشناس بودن بیت کوین

• بیت کوین، کوینی در مقابل فساد

بیت کوین ارزی بر پایه  بلاک چین است و چنانچه در بستر بلاک چین تراکنشی صورت گیرد، به هیچ عنوان این تراکنش قابل برگشت نمی باشد. بنابراین نمی توان پول را دوبار خرج کرد. برگشت ناپذیری از ویژگی های مهم بیت کوین می باشد.

ویژگی چهارم : برگشت ناپذیر  بودن بیت کوین

• بلاک چین

1-3) مفهوم بلاک چین:

واژه بلاک چین (Blockchain) ترکیبی از دو کلمه Block) بلوک) و Chain) زنجیره( است و به زنجیره ای از اطلاعات گفته میشود که در هر بلاک اطلاعاتی را در بر دارند و هرگونه اطلاعاتی می‌تواند در آن ثبت شود؛ از جرم و جنایت‌های یک فرد تا جزئیات تراکنش‌های یک شبکه پولی مانند بیت کوین.

اما این اطلاعات در مکان خاصی ذخیره نمی شود بلکه در سطح شبکه توزیع می شود و قابل مشاهده برای همگان است به همین علت و همچنین رمزنگاری امکان هک ، حذف و دستکاری اطلاعات ثبت‌شده، تقریباً از بین می‌رود.

برای درک این موضوع تصور کنید اطلاعاتی را که در قالب فایل ورد ذخیره کرده اید  را برای 10 نفر ارسال می کنید  حال اگر تغییراتی در فایل اصلی ایجاد کنید و یا حتی آن را نابود کنید دیگر برای بقیه قابل پذیرش نیست چون یک کپی از نسخه اصلی را دارند مگر آن که نسخه های کپی تک تک آن ها را پاک کنید که در یک شبکه بزرگ غیر ممکن است.

3-2) بلاک چین چگونه کار می کند؟

هر بلاک از سه قسمت تشکیل شده است.

• دیتا 2) Hash (هش)    3) Previous Hash (هش بلاک قبلی)

• دیتا می تواند اطلاعات مبدا ، مقصد و مقدار تراکنش باشد
• Hash: رشته‌ای متنی است که از یک تابع ریاضی خاص تولید می شود و برای هر بلاک منحصر به فرد است، درست مانند اثر انگشت که برای ما منحصر به فرد است. کوچک‌ترین تغییر در اطلاعات یک بلاک، هش آن را به طور کلی تغییر می‌دهد و بلاک چین را غیرمعتبر می‌سازد.

همانطور که اشاره شد برای این که تغییراتی در اطلاعات یک بلاک ایجاد نشود با کد و رمزی به نام هش از آن محافظت می کنند به طوری که اگر اطلاعات بلاک تغییر کرد هش هم تغییر کند و استاندارد رمزی آن به هم می ریزد و شبکه متوجه آن می شود. اما سوال اینجاست که اگر شخصی برای آن بلاک هش معتبر تهیه کرد شبکه چطور واکنش نشان می دهد؟

• Previous Hash: در بلاک چین، بلاک‌ها علاوه بر اینکه خودشان یک هش دارند، حاوی هش بلاک قبلی هم هستند. به این ترتیب هر بلاک به بلاک قبلی خود وابسته می شود. بنابراین اگر شخصی اطلاعات یک بلاک را عوض کرد و هش جدیدی برای آن پیدا کرد شبکه باز هم متوجه هک می شود چون هش قبلی در بلاک پس از خود ذخیره شده و با آن مقایسه می شود بنابراین شبکه بلاک را غیر فعال می کند مگر آن که هکر هش تمامی بلاک های بعد از آن را تغییر دهد که تقریبا غیر ممکن است. این ترفند عاملی است که امنیت بلاک چین را در سطوح بالا تضمین می کند. فقط در یک صورت بیت کوین ناامن خواهد شد؛ زمانی که بیش از نصفِ کاربرانش هکر شوند؛ این را اصطلاحاً مشکل ۵۱% می‌گویند. ولی معمولاً چنین اتفاقی نمی‌افتد.

همانطور که در قسمت 3-1 اشاره شد، اطلاعات در شبکه بلاک چین در مکان خاصی ذخیره نمی شود و در سطح شبکه توزیع شده است بنابراین زمانی که شخصی وارد شبکه بلاک چین می شود یک کپی کامل از آن را دریافت می کند. هر کامپیوتر در این شبکه یک نود (node) نامیده می شود. هرگونه تغییر اعم از ایجاد بلاک جدید درشبکه باید به تایید حداقل 51 درصد اعضا برسد تا از عدم تقلب و تغییر در آن اطمینان حاصل شود.

• نتیجه گیری:

با پیشرفت روزافزون علم و تکتولوژی بشر به سمت حذف واسطه ها و کوتاه شدن و امن شدن معاملات  مالی می رود. ظهور فناوری بلاک چین انقلابی در این زمینه ایجاد کرد. استفاده ارزهای دیجیتال در بستر بلاک چین با آنکه هنور در ابتدای راه قرار دارند اما رویای تراکنش های بدون واسطه را محقق کرد. اهدافی چون تمرکز زدایی، برگشت ناپذیری، امنیت، سرعت و شفافیت باعث برتری   و مزیت این کوین ها در مقابل دیگر ارزهای رایج شده است. در آینده از ظرفیت های بلاک چین همچون ارزهای دیجیتال با قابلیت های بهتر ، فراداد های هوشمند و سرعت بالای تراکنش ها و … در اقتصاد بیشتر خواهیم شنید.