تئوری امواج الیوت

رالف نلسون الیوت (تاریخ تولد 28 ژوئیه 1871 ، در مریسویل  کانزاس)

حسابدار ، نویسنده و خالق تئوری موج الیوت آمریکایی بود که براساس اعداد فیبوناچی است و برای توصیف روند در بازار سهام استفاده می شود.

الیوت در مریسویل ، کانزاس متولد شد و بعداً به سن آنتونیو ، تگزاس نقل مکان کرد. او در اواسط دهه 1890 وارد رشته حسابداری شد و در درجه اول در سمت های اجرایی شرکت های راه آهن در آمریکای مرکزی و مکزیک کار می کرد. الیوت پس از ازدواج با مری الیزابت فیتزپاتریک (1869-1941) در سال 1903 ، در سال 1920 به ایالات متحده بازگشت و توسط وزارت امور خارجه آمریکا استخدام شد تا خدمات حسابداری (و ساماندهی مجدد مالی) نیکاراگوئه را انجام دهد (تحت کنترل ایالات متحده بود) در آن زمان) اندکی پس از آن ، الیوت با توجه به تجربیات خود در آنجا دو کتاب در زمینه مسائل اجتماعی و اقتصادی در آمریکای مرکزی نوشت: اتاق چای و مدیریت کافه تریا و آینده آمریکای لاتین. متأسفانه ، الیوت هنگام کار در آمریکای مرکزی ، به یک بیماری روده ای مبتلا به ارگانیسم آمیب هیستولیتیکا (که بومی آن منطقه است) مبتلا شد. علائم این بیماری با گذشت زمان پیشرفت کرد و در نهایت وی را مجبور به بازنشستگی زودرس در سن 58 سالگی کرد. در همین زمان بود که تصمیم گرفت خود را وقف مطالعه رفتار بازار سهام ایالات متحده کند.

الیوت پس از مطالعه اطلاعات ارزش 75 ساله شاخص های بازار سهام (شامل نمودارهای سالانه ، ماهانه ، هفتگی ، روزانه ، ساعتی و حتی نیم ساعته) ، سومین کتاب خود را (با همکاری چارلز ج. کالینز) با عنوان اصل موج منتشر کرد ( در آگوست 1938) در آن ، الیوت طرفداری کرد که اگرچه روندهای بازار سهام ممکن است تصادفی و غیرقابل پیش بینی به نظر برسند ، اما آنها در واقع از قوانین طبیعی قابل پیش بینی پیروی می کنند و می توانند با استفاده از اعداد فیبوناچی اندازه گیری و پیش بینی شوند. در طی یک سال از انتشار اصل موج ، از الیوت خواسته شد 12 مقاله برای مجله Financial World بنویسد که در آن سیستم جدید خود را برای تجزیه و تحلیل روند بازار توصیف کند.

یک دهه بعد (در اوایل دهه 40) الیوت نظریه خود را گسترش داد و در مورد همه رفتارهای جمعی انسان اعمال کرد.

الیوت مهمترین اثر اصلی خود را مهمترین کتاب خود دانست: قانون طبیعت – راز جهان ، که در ژوئن 1946 ، دو سال قبل از مرگ او منتشر شد.

منتقدان نظریه موج الیوت ادعا کردند که این با فرضیه بازار کارآمد مغایرت دارد که تا سال 2008 همچنان جریان اصلی تحلیل مالی است.

الیوت معتقد بود که بازارهای مالی نه تنها به صورت تصادفی و بی نظم رفتار نمی کنند بلکه از الگوهای تکراری پیروی می کنند.

از آنجایی که الیوت، ماهیت فراکتالی بازارهای مالی را به رسمیت شناخته بود، توانست جزئیات بیشتری از آنها را مورد بررسی قرار دهد. الیوت کشف کرد که ساختار قیمت سهام، الگویی مشابه دارد.

او تحت تاثیر تئوری DOW وبررسی دقیق به این نتیجه رسید که حرکت بازار سهام و بورس با مشاهده و تشخیص یک سری امواج تکرار‌پذیر قابل پیش‌بینی است.

از دیدگاه الیوت، ویژگی های حرکات بازارهای مالی بر مبنای شرایط احساسی، معقول، تکانشی(کسی که یک باره و بدون مقدمه و از روی احساس دست به عمل زده)، ابهام و منطق گروهی شکل گرفته است و تغییرات قیمت از سه اصل الگو، نسبت و زمان ساختار می پذیرد. الیوت عقیده داشت هر اتفاقی که در بازار روی می دهد ریشه در گذشته قیمت دارد و با تحلیل الگوهای تکرار شونده پیشین می توان آنها را به حال و آینده ارتباط و گسترش داد.

Fractals* فراکتالها ساختارهای ریاضی هستند که در یک مقیاس بسیار کوچک خود را به صورت بی نهایت تکرار می کنند

پیش‌بینی بازار بر اساس الگوهای موج

رفتا ر انبوه مردم د ر الگوهای روندها و بازگشت های بازا ر شناخت پذیرترهستند .الیوت نام این شناخت پذیری را قانون موج ها نام گذاشت .

وی پیش‌بینی‌های دقیقی از بازار سهام را بر اساس ویژگی‌های قابل اعتماد و کشف شده در الگوهای امواج انجام داد. یک موج بلند که در همان جهت با روند بزرگ‌تر حرکت می‌کند، همیشه در الگوی خود پنج موج را به دنبال دارد. از طرف دیگر، موج اصلاحی در جهت مخالف روند اصلی حرکت می‌کند. در مقیاس کوچک‌تر، در هر یک از امواج، پنج موج دوباره می‌توان یافت.الگوی بعدی، خود را در مقیاس‌های همیشه کوچک‌تر تکرار می‌کند.

ساختار دوره کامل امواج الیوت

تعداد امواج در هر درجه

سیکل         =         حرکت + اصلاح

بزرگترین موج                   2 = 1 + 1

بزرگترین ریز موج    8 = 5 + 3

ریزموج بعدی         34 = 21 + 13

 ریزموج بعدی  144= 89 + 55

 درجات مختلف امواج

با اینکه شکل امواج ثابت است اما از نظر اهمیت درجات مختلفی دارند. بر این اساس الیوت با توجه به اهمیت و یا بزرگی روند، آن را به ۹ درجه مختلف ( از دوره‌های بسیار بزرگ ۲۰۰ ساله تا دوره‌های چندساعتی) طبقه‌بندی کرد.

1. ابر چرخه بزرگ ((Grand supercycle چند قرن
2. چرخه بزرگ (Supercycle) چند دهه
3. چرخه Cycle)) یک یا چندسال
4. اصلی (primary) چند ماه تا دو سال
5. میانی (Intermediate) هفتگی تا ماهیانه
6. فرعی (Minor) هفتگی
7. دقیقه ای (Minute) روزانه
8. ریزموج (Minuette) ساعتی
9. میکروموج (Subminuette) دقیقه ای

از آنجایی که امواج الیوت یک فراکتال هستند، درجه موج از لحاظ تئوری به طور فزاینده ای افزایش می یابد و همیشه کمتر از مقدار قبلی خود خواهد بود

در واقع هر موج به موج‌هایی با درجات کوچک‌تر تقسیم می‌شود که آن‌ها هم می‌توانند به موج‌هایی با درجات کوچک‌تر تقسیم شوند با توجه به این نکته درمی‌یابیم که هر موج قسمتی از موج بزرگ‌تر با درجه بیشتر است در شکل زیر به‌خوبی این ارتباط را می‌توانید مشاهده کنید.

به تصویربالا توجه کنید، موج‌های بزرگ مانند موج‌های ۱ و ۲ به هشت موج کوچک‌تر تقسیم‌بندی شده اند و هریک از این موج های کوچک به موج‌های کوچک‌تری ( ۳۴ موج) تقسیم‌شده اند.

همانطور که مشاهده میکنید از پنج موج پیش‌رونده اولیه موج‌های ۱ و ۲ موج های ابتدایی و موج ۳ مربوط به موج درجه بزرگ‌تر بعدی در حال شروع می باشد.

امواج

نظریه امواج الیوت دربرگیرنده موج‌های انگیزشی و اصلاحی است:

• موج‌های انگیزشی یا Impulse:  این امواج شامل ۵ ریزموج هستند که در راستای روند بزرگ‌ترین موج حرکت می‌کنند.
• موج‌های اصلاحی یا  Corrective: این موج‌ها شامل سه ریزموج هستند که در جهت عکس موج انگیزشی حرکت می‌کنند(اصلاح زیگزاگ،اصلاح مسطح،اصلاح مثلث و اصلاح ترکیبی)

این امواج انگیزشی و اصلاحی برای ساختن الگوهای بزرگ‌تر به کار گرفته می‌شوند.

چرخه 5 موجی و 3 موجی

امواج اصلی و امواج اصلاحی در موج های افزایشی

طبق آنچه در فوق گفته شد به موج‌های ۱ و ۳ و ۵ “موج های اصلی” و به موج‌های ۲ و ۴ نیز “موج‌های اصلاحی” می گویند دلیل نام گذاری موج های اصلاحی این است که باعث تصحیح موج قبلی خود میشوند.

قواعد امواج الیوت

در هر زمان، ممکن است بازار در الگوی اصلی پنج موج قرار داشته باشد و از آنجا که الگوی پنج موج شکل اصلی روند بازار است، تمام الگوهای دیگر را نیز تحت تأثیر آن هستند.

«قوانین» خاصی وجود دارد که حاکم بر الگوی پنج موج است. این سه قانون به شرح زیر هستند:

• قانون اول: موج 2 نمی‌تواند بیش از 100 درصد موج 1 تغییر کند. اگر این اتفاق بیفتد، ممکن است موج ۲ موج اصلاحی قابل انتظار نباشد و در واقع می‌تواند در جهت یک موج انگیزشی با درجه بزرگ‌تر قرار گیرد.
• 

• قانون دوم: موج 3، که اغلب نمایانگر قوی‌ترین قسمت چرخه است، نمی‌تواند از موج 1 و موج 5 کوتاه‌تر باشد.
• 

• قانون سوم: موج 4 نمی‌تواند از سقف موج ۱ عبور کند. اگر این اتفاق بیفتد، آخرین حرکت بازار باید بخشی از یک موج انگیزشی بزرگ‌تر باشد که می‌تواند به بالاتر یا پایین‌تر پیشرفت کند.

قانون تناوبی در موج های الیوت

این اصل یا قانون بیشتر جنبه عمومی دارد و می گوید که بازار اصولا یک مسیر را دو بار پشت سر هم طی نمی کند. اگر نوعی سقف یا کف در جایی پدید آید بعید است که دوباره همان سقف یا کف در ادامه به وجود بیاید. این قانون نمی گوید که چه چیزی اتفاق خواهد افتاد اما می تواند بگوید چه چیزی به احتمال زیاد رخ نخواهد داد.

در موارد خاص این قانون بیانگر این است که انتظار وقوع کدام نوع از الگوهای تصحیحی را باید داشت. الگوهای تصحیحی تمایل به جایگزینی دارند. به بیان دیگر اگر موج شماره ۲ یک الگوی ساده a، b و c باشد. موج چهارم احتمالا یک الگوی پیچیده خواهد بود مانند مثلث ها و … . برعکس هنگامی که موج شماره ۲ یک الگوی پیچیده باشد موج شماره ۴ یک الگوی ساده خواهد داشت.

نسبت ها واندازه گیری موج

طول هر موج از طریق اندازه گیری فاصله  عمودی شروع موج تا  پایان آن محاسبه می شود.

طول بر اساس  یک  نقطه از قیمت بیان  میشود.

نسبت های فیبوناچی امواجاولین موج از توالی الیوت موج 1 نام دارد.اندازه گیری موج 1 جهت یافتن نسبت های سایر امواج است. این نسبت ها به عنوان یک قانون نیستند ولی راهنمایی برای تخمین موجهای مختلف می باشند. بیشترین نسبت های مورد استفاده در بازار سهام  شامل موارد زیر است:

که سطر اول نشان دهنده ضرایب وسطر دوم  نسبت ها می باشد.

*نسبت های بالا  بهترین نقاط را برای الگوهای امواج کوتاه مدت  نشان میدهد.

نسبت های موج دوم

قوانین  فیبوناچی  برای موج دوم در زیر آمده است.معمولا موج دوم متناسب با موج اول  است. نسبت های رایج برای موج دوم  شامل موارد زیر است:

نسبت های موج سوم

موج سوم  با یکی از ضرایب زیر با موج 1 متناسب است :

ضرایب متداول 62/1 و 62/2 می باشند.به هر حال اگر موج سوم موج گسترش یافته باشد در این زمان ضرایب  62/2 و 25/4 مورد استفاده قرار می گیرند.

نسبت های موج چهارم

موج چهارم با یکی از نسبت های زیر با موج سوم متناسب است :

24% و 38 % متداول ترین نسبت ها برای موج 4میباشند.

نسبت های موج پنجم

موج پنجم دارای 2تفاوت عمده می باشد  که  هردو در زیر اشاره  شده اند.

1) اگر موج سوم  بیش از  62/1 بوده یا گسترش یافته باشد در این هنگام نسبت های موج 5 بر این اساس است :

2) اگر موج سوم کمتر از 62/1 باشد نسبت های موج پنجم براساس زیر است:

زمانی که موج سوم کمتر از 62/1 باشد موج گسترش بیشتری می یابد طبق بررسی ها نسبت موج پنجم بر پایه طولی است که اندازه آن از شروع موج اول تا پایان موج سوم می باشد :

آنالیز آماری نسبت های موج دوم :

آنالیز آماری نسبت های موج سوم:

 آنالیز آماری نسبت های موج چهارم :

کانال های الیوت برای شناسایی TOP موج 5

زمانی که موج پنجم آغاز می شود تکنیک کانال موج الیوت می تواند انتهای موج پنجم را پیش بینی کند . وقتی که موج چهارم کامل شد خطی مستقیم بین موج 2 و 4 رسم کنید.

حالا دوخط موازی با خط پایینی از نقاط TOP  موج های 1 و 3 رسم کنید.

انتظار داریم که موج 5 در دو کانال بالایی به اتمام برسد.

معمولا اگر موج سوم یک موج معمولی باشدموج 5 تمایل دارد که تا کانالی که ازTOP موج 3 رسم شده ادامه یابد.اگر موج سوم گسترش یافته باشد موج 5 تمایل دارد که تا کانالی که از TOP موج 1 رسم شده ادامه یابد.

کانالیزه (کانال بندی)

• معمولاً یک کانال روند ، حد بالا و پایین امواج انگیزشی را مشخص می سازد.

یک جنبه مهم دیگر از نظریه موج، استفاده از کانال قیمت است. الیوت از کانال قیمت به عنوان روشی برای تعیین قیمت های هدف و نیز برای کمک به تایید اتمام موج ها استفاده کرده است. هنگامی که روند صعودی بر قرار است کانال روند ابتدایی توسط رسم خط روند به وسیله وصل کردن نقاط ابتدایی موج های اول و دوم به دست می آید. سپس خط کانال از رسم یک خط موازی با خط روند از نقطه بالایی موج ۲ به دست می آید. همان طور که در تصویر ۲ می بینید کل حرکت روند اغلب بین این دو مرز خواهد بود.

اگر موج سوم شتاب بگیرد و از خط کانال فراتر رود خطوط می بایست دوباره از بالای موج ۱ پایین موج ۲، همان طور که در تصویر مشاهده می کنید رسم شوند، کانال نهایی در زیر دو موج تصحیحی ۲ و ۴ و بالای موج ۳ رسم شده است.

اگر موج ۳ به طور غیر معمول قوی باشد و یا بسیار گسترده شود خط بالایی کانال می بایست از بالای موج ۱ رسم شود. موج پنجم باید قبل از اتمام، به نزدیکی های خط بالایی کانال برسد.

موج چهارم مانند یک سطح حمایت

در تکمیل مباحث مربوط به تشکیل موج ها و خطوط راهنما یک نکته باقی می مانده و آن نکته اهمیت عملکرد موج چهارم به عنوان یک سطح حمایت در دوره نزولی می باشد. هنگامی که پنج موج صعودی کامل شدند و روند نزولی شروع به حرکت کرد به طور معمول این روند به پایین تر از موج چهارمی که در روند صعودی قبل شکل گرفته بود نخواهد رسید. در این جا استثناء هم وجود دارد ولی عموما کف موج چهارم کاهشی ترین نقطه روند نزولی است. این اطلاعات می تواند برای تعیین قیمت هدف در دوره نزولی مورد استفاده قرار گیرد.

*به خاطر داشته باشید: وقتی موج 5 از 5 از 5 پایان نیافته است بازی به پایان نرسیده است.موج شماری بر کانال کشی و اهداف فیبوناچی مقدم تراست.

حجم Volume

• در اواخر فاز اصلاحی، کاهش حجم اغلب نشان دهنده کاهش فشار فروش/خرید و تشکیل یک نقطه برگشت در بازار است
• در امواج نگیزشی، موج سوم همواره بیشترین حجم را دارد. اگر حجم در موج پنجم به اندازه موج سوم باشد منتظر یک موج 5 ممتد باشید
• حجم در طی الگوهای اصلاحی در طول مثلثها و اصلاح های مرکب رفته رفته خشک شده و درامواج A ، C و3 به اوج خود می رسد.

 

محمد محمودی- سارا کورانی مقدم، گروه تحلیلی محمدرضا فلفلانی