شبکه‌های سازگار با اتریوم چیست؟ ۴ نکته درباره زنجیره‌های صرافی‌ها و لایه دوم

مقدمه: چرا یک آدرس در چند شبکه دیده می‌شود؟

اگر چند بار از یک کیف پول یا صرافی برداشت کرده باشید، احتمالاً با فهرستی از «شبکه‌ها» روبه‌رو شده‌اید که بسیاری از آن‌ها آدرس ظاهراً یکسانی دارند. این‌ها معمولاً شبکه‌های سازگار با اتریوم هستند: بلاکچین‌هایی که ماشین مجازی و ابزارهایی شبیه اتریوم دارند و به همین دلیل برنامه‌ها و کیف پول‌ها در آن‌ها به‌راحتی کار می‌کنند. این شباهت هم مزیت است و هم منبع اشتباه.

تصویر ۱: چهار نکته درباره شبکه‌های سازگار با اتریوم

در این مقاله چهار نکته کلیدی را ساده توضیح می‌دهیم. مقاله قیمتی را بررسی یا پیش‌بینی نمی‌کند، توصیه سرمایه‌گذاری یا خرید و فروش نیست، هیچ شبکه، پل یا صرافی را معرفی نمی‌کند و همه عددها فرضی‌اند. مشخصات هر شبکه ممکن است تغییر کند؛ برای اطلاع دقیق به مستندات رسمی همان شبکه مراجعه کنید. اگر با مفاهیم پایه آشنا نیستید، مقاله ارز دیجیتال و بلاکچین چیست؟ را بخوانید. برای آشنایی با خود اتریوم، مقاله بلاکچین اتریوم چگونه کار می‌کند؟ ۴ مفهوم کلیدی برای مبتدی‌ها را ببینید.

نکته اول: «سازگار» یعنی چه؟

شباهت در ماشین مجازی و ابزارها

قرارداد هوشمند در اتریوم روی یک ماشین مجازی اجرا می‌شود. شبکه‌ای که همان ماشین مجازی یا نسخه‌ای بسیار نزدیک به آن را پیاده کند، سازگار نامیده می‌شود. نتیجه این است که:

• کد قراردادها با تغییر کم یا بدون تغییر قابل استفاده است.
• کیف پول‌ها و ابزارها معمولاً بدون تغییر کار می‌کنند.
• قالب آدرس یکسان است، پس یک کلید می‌تواند در شبکه‌های مختلف آدرس مشابهی بسازد.

سازگاری یعنی یکی بودن نیست

سازگاری فقط درباره فناوری اجرایی است. این شبکه‌ها در مسائل زیر با هم و با اتریوم فرق دارند:

• مدل امنیت: چه کسانی بلوک‌ها را تأیید می‌کنند و چند نفرند.
• ارز پایه کارمزد: هر شبکه ارز مخصوص خود را برای پرداخت کارمزد دارد.
• سرعت و کارمزد: با طراحی و شلوغی تغییر می‌کند.
• میزان تمرکز: ممکن است تعداد کمی نهاد بر شبکه کنترل داشته باشند.

این شبکه‌ها معمولاً دو دسته‌اند: زنجیره‌های مستقل (مثلاً زنجیره‌های وابسته به صرافی‌ها یا پروژه‌ها) و شبکه‌های لایه دوم که امنیت خود را تا حدی از اتریوم می‌گیرند. تفاوت این دو را در مقاله بلاکچین لایه اول و لایه دوم چیست؟ ۴ تفاوت و دلیل وجود لایه دوم بخوانید.

نکته دوم: انتخاب شبکه هنگام انتقال

آدرس یکسان، شبکه جدا

بزرگ‌ترین دام مبتدی‌ها همین است: آدرس شما در چند شبکه یکسان به نظر می‌رسد، اما هر شبکه دفتر موجودی جدا دارد. ارسال یک دارایی به شبکه‌ای که مقصد انتظارش را ندارد، می‌تواند باعث شود دارایی دیر برسد، در جای نادرستی بنشیند یا بازیابی‌اش نیازمند پشتیبانی و هزینه باشد. در بعضی موارد هم کاملاً از دست برود.

قاعده ساده

قبل از هر انتقال این سه مورد را بررسی کنید:

• شبکه مقصد: صرافی یا کیف پول مقصد دقیقاً از کدام شبکه پشتیبانی می‌کند؟
• نوع دارایی: همین دارایی در آن شبکه موجود است؟ ممکن است نسخه‌های مختلفی با نام مشابه وجود داشته باشد.
• آزمایش مبلغ کوچک: ابتدا مبلغ کم بفرستید و رسیدنش را بررسی کنید.

برای نمونه، اگر ۱۰۰ واحد فرضی بفرستید و بعد از آزمایش مبلغ کم مطمئن شوید، ریسک خطا کاهش می‌یابد. این روش را در مقاله امنیت حساب و کیف پول ارز دیجیتال؛ ۵ لایه حفاظت برای مبتدی‌ها هم دیده‌اید.

نکته سوم: پل‌ها و ریسک‌هایشان

پل چه کاری می‌کند؟

برای جابه‌جایی دارایی بین دو شبکه‌ای که مستقیم با هم ارتباط ندارند، از پل استفاده می‌شود. معمولاً دارایی در شبکه مبدأ قفل می‌شود و در شبکه مقصد یک نسخه معادل ساخته یا آزاد می‌شود. این نسخه ارزش خود را به قرارداد پل و به اعتماد به آن وابسته می‌کند.

ریسک‌های پل

• ریسک قرارداد: باگ در قرارداد پل می‌تواند دارایی‌های قفل‌شده را در معرض خطر بگذارد.
• ریسک واسطه: بعضی پل‌ها به گروه کوچکی از تأییدکننده‌ها یا یک نهاد اعتماد می‌کنند.
• ریسک نسخه معادل: اگر پل آسیب ببیند، نسخه معادل ممکن است ارزش خود را از دست بدهد.
• کلاهبرداری: پل‌ها و سایت‌های جعلی زیادند؛ مقاله کلاهبرداری در ارز دیجیتال؛ ۵ روش رایج را بخوانید.
• مجوزها: تأیید دسترسی بی‌دقت به قراردادها خطرناک است.

مثال عددی فرضی از هزینه پل

فرض کنید هزینه پل از سه بخش تشکیل شود و همه را با «واحد فرضی» بیان می‌کنیم:

• کارمزد شبکه مبدأ: ۳ واحد.
• کارمزد شبکه مقصد: ۱ واحد.
• کارمزد خود پل: یک‌دهم درصد مبلغ.

بنابراین هزینه ثابت ۴ واحد است و هزینه متغیر ۰٫۱٪ مبلغ. اکنون چند مبلغ را مقایسه کنید:

• مبلغ ۱۰۰ واحد: ۴ + ۰٫۱ = ۴٫۱ واحد؛ یعنی ۴٫۱٪ مبلغ.
• مبلغ ۱٬۰۰۰ واحد: ۴ + ۱ = ۵ واحد؛ یعنی ۰٫۵٪.
• مبلغ ۱۰٬۰۰۰ واحد: ۴ + ۱۰ = ۱۴ واحد؛ یعنی ۰٫۱۴٪.
• مبلغ ۱۰۰٬۰۰۰ واحد: ۴ + ۱۰۰ = ۱۰۴ واحد؛ یعنی ۰٫۱۰۴٪.

نتیجه: برای مبالغ کوچک، هزینه ثابت سهم بزرگی دارد و انتقال‌های مکرر کوچک گران تمام می‌شود. نمودار دوم همین مقایسه را نشان می‌دهد. این اعداد فقط برای فهم مفهوم‌اند و کارمزد واقعی هر شبکه و پل را باید از منابع رسمی دید.

تصویر ۲: سهم هزینه کل انتقال از پل در مبالغ مختلف (فرضی)

نکته چهارم: هر شبکه را جداگانه ارزیابی کنید

چون همه شبیه به نظر می‌رسند، وسوسه می‌شویم آن‌ها را یکسان بدانیم. ولی پیش از استفاده از هر شبکه این پرسش‌ها را بررسی کنید:

• چه کسی بلوک‌ها را تأیید می‌کند و تعداد آن‌ها چقدر است؟
• اگر شبکه لایه دوم است، امنیتش چگونه به اتریوم وصل می‌شود و در صورت خرابی چه راه خروجی برای کاربر وجود دارد؟
• سابقه اختلال و آسیب‌پذیری چیست و واکنش تیم چه بوده؟
• برنامه‌ها و پل‌های محبوب چقدر بررسی و آزمایش شده‌اند؟
• قوانین کشور شما درباره استفاده از آن چه می‌گوید؟ (از منابع رسمی بررسی کنید.)

همچنین به یاد داشته باشید که در هر شبکه برای پرداخت کارمزد به مقداری از ارز پایه همان شبکه نیاز دارید. نداشتن آن باعث می‌شود نتوانید تراکنش بعدی را انجام دهید. برای فهم کاربردهای مالی غیرمتمرکز روی این شبکه‌ها، مقاله دیفای چیست؟ ۴ مفهوم پایه و ریسک‌های آن برای مبتدی‌ها را ببینید.

نکات مهم برای انتقال امن‌تر

• شبکه را با دقت انتخاب کنید و دو بار بررسی کنید.
• ابتدا مبلغ کوچک بفرستید.
• هزینه ثابت را در نظر بگیرید و انتقال‌های ریز و مکرر را کم کنید.
• از پل‌های ناشناس و لینک‌های دریافتی دوری کنید.
• قیمت پرنوسان است. این مقاله هیچ پیش‌بینی یا توصیه‌ای ندارد.
• قوانین هر کشور متفاوت است و باید از منابع رسمی بررسی شود.

دانلود فایل اکسل کاربردی این مقاله

برای تمرین عملی، یک فایل اکسل شش‌برگه‌ای آماده کرده‌ایم: فایل اکسل این مقاله. برگه‌های آن راهنما، هزینه پل، حساسیت مبلغ، ثبت انتقال‌ها، چک‌لیست انتقال امن و نمودار هستند.

دانلود فایل اکسل این مقاله (رایگان)

• در برگه «هزینه پل» مبلغ، کارمزد دو شبکه و درصد پل را وارد می‌کنید و هزینه کل و سهم آن از مبلغ را می‌بینید.
• در برگه «حساسیت مبلغ» می‌بینید هزینه ثابت در مبالغ مختلف چه سهمی دارد.
• در برگه «ثبت انتقال‌ها» انتقال‌های خود را یادداشت می‌کنید و مجموع هزینه‌ها را می‌بینید.
• چک‌لیست انتقال امن و نمودار هم برای مرور و تصویرسازی‌اند.

سلول‌های زرد ورودی‌اند. عددهای نمونه فرضی‌اند و با کارمزدهای واقعی یکسان نیستند.

اشتباهات رایج مبتدی‌ها

• یکی دانستن همه شبکه‌های سازگار.
• انتخاب شبکه اشتباه هنگام برداشت یا واریز.
• ارسال مبلغ زیاد بدون آزمایش.
• بی‌توجهی به کارمزد ثابت پل و انجام انتقال‌های ریز و پرتعداد.
• اعتماد به پل یا سایت ناشناس و تأیید مجوزها بدون خواندن.
• نداشتن ارز پایه کارمزد در شبکه مقصد.
• تکیه بر منابع غیررسمی برای مشخصات شبکه.
• نادیده گرفتن قوانین کشور.

سؤالات متداول

شبکه سازگار با اتریوم یعنی چه؟

شبکه‌ای که ماشین مجازی و ابزارهای شبیه اتریوم دارد، اما شبکه‌ای مستقل با امنیت و کارمزد خودش است.

چرا آدرس من در چند شبکه یکسان است؟

چون قالب آدرس و کلید یکی است. ولی موجودی در هر شبکه جدا نگه‌داری می‌شود.

اگر دارایی را به شبکه اشتباه بفرستم چه می‌شود؟

ممکن است دیر برسد، به شکل دیگری ثبت شود یا بازیابی‌اش دشوار و پرهزینه باشد. ممکن است از دست برود.

پل چیست؟

سازوکاری برای جابه‌جایی دارایی بین دو شبکه، که معمولاً با قفل کردن در مبدأ و ساخت یا آزادسازی در مقصد انجام می‌شود.

ریسک اصلی پل‌ها چیست؟

باگ قرارداد، اعتماد به واسطه، افت ارزش نسخه معادل و کلاهبرداری.

آیا لایه دوم هم سازگار با اتریوم است؟

بسیاری از آن‌ها هستند، ولی لایه دوم است و ریسک‌های خاص خودش را دارد.

فایل اکسل را چگونه استفاده کنم؟

فقط سلول‌های زرد را تغییر دهید. عددهای نمونه فرضی‌اند و باید با مقادیر واقعی از منابع رسمی جایگزین شوند.

جمع‌بندی

چهار نکته کلیدی درباره شبکه‌های سازگار با اتریوم عبارت‌اند از: معنی سازگاری، انتخاب دقیق شبکه هنگام انتقال، ریسک پل‌ها و ارزیابی جداگانه هر شبکه. شباهت فنی این شبکه‌ها به معنی یکی بودن امنیت، کارمزد و تمرکز نیست. مهم‌ترین عادت امن، دو بار بررسی شبکه و آزمایش با مبلغ کوچک است. این مقاله فقط سازوکار را توضیح می‌دهد و هیچ شبکه یا پلی را معرفی یا رد نمی‌کند. مشخصات را از منابع رسمی بررسی کنید و قوانین کشور خود را از منابع رسمی ببینید.

برای ادامه یادگیری، مقاله‌های ارز دیجیتال و بلاکچین چیست؟، بلاکچین اتریوم چگونه کار می‌کند؟ ۴ مفهوم کلیدی برای مبتدی‌ها، بلاکچین لایه اول و لایه دوم چیست؟ ۴ تفاوت و دلیل وجود لایه دوم و امنیت حساب و کیف پول ارز دیجیتال؛ ۵ لایه حفاظت برای مبتدی‌ها را بخوانید و فایل اکسل را دانلود کنید.

فراموش نکنید فایل اکسل رایگان این مقاله را دانلود کنید.

سلب مسئولیت: این مقاله صرفاً آموزشی است و توصیه سرمایه‌گذاری، فنی، خرید یا فروش نیست، قیمتی را پیش‌بینی نمی‌کند و هیچ ارز، شبکه، پل، صرافی یا پروژه‌ای را معرفی یا رد نمی‌کند. بازار ارز دیجیتال بسیار پرنوسان و پرریسک است و ممکن است بخشی یا همه سرمایه از بین برود. مشخصات فنی شبکه‌ها با ارتقاها تغییر می‌کند و باید از مستندات رسمی بررسی شود. قوانین مربوط به ارز دیجیتال در کشورها متفاوت و در حال تغییر است؛ آن‌ها را از منابع رسمی بررسی کنید. عددها و سناریوها فرضی‌اند. پیش از هر تصمیم با متخصص مجاز مشورت کنید.